Το κάστρο Σαχρσάμπ στο Αμπαρκού, μια παλιά κατοικημένη περιοχή των κατοίκων ενός ερημικού χωριού.

Η ιστορική πόλη Αμπαρκού διαθέτει πάνω από 400 ιστορικά μνημεία και θεωρείται μία από τις πόλεις–στόχους του τουρισμού στο Ιράν. Τα χωριά και οι κωμοπόλεις που ανήκουν σε αυτήν έχουν επίσης αξιοσημείωτο παρελθόν και σε αυτά υπάρχουν σημαντικά οικοδομήματα και αξιοθέατα. Το κάστρο Σαχρσαμπ είναι επίσης ένα από αυτά τα αξιοθέατα, που έχει ανεγερθεί στο χωριό με το ίδιο όνομα.

Χαρακτηριστικά του Σαχρσαμπ

Συνολικά 12 χωριά ανήκουν στην περιφέρεια της Αμπαρκού, καθένα από τα οποία είχε ονομαστεί με βάση έναν από τους μήνες του έτους. Το χωριό Άζαρ, το οποίο σήμερα είναι γνωστό ως Σαχρσαμπ, είναι ένα από αυτά τα 12 χωριά.

Το Σαχρσαμπ αποτελεί έναν κλάδο της ιρανικής φυλής Χεζάραςπαν. Στον θόλο «Γονμπάντ-ε Άλι» της Αμπαρκού είναι γραμμένο το όνομα ενός από τα μέλη αυτής της φυλής. Στο Σαχναμέ του Φερντουσί, ο Σαχρσαμπ ή Σαχρσεπ είναι ένας μυθικός χαρακτήρας που υπήρξε έμπιστος και καθοδηγητής του Ταχμουράθ, ενός Πέρση βασιλιά, και κατάφερε να τον καθοδηγήσει προς τη δικαιοσύνη και την ανοικοδόμηση του Ιράν.

Αρχιτεκτονική του Σαχρσαμπ

Η έκταση του Σαχρσαμπ είναι περίπου 35 εκτάρια και έχει περίπου χίλιους κατοίκους. Το Σαχρσαμπ αρχικά βρισκόταν μέσα σε τείχος με πύργους, αλλά έπειτα από την αύξηση του πληθυσμού του χωριού, οι οικοδομές επεκτάθηκαν έξω από τα παλιά τείχη του.

Οι στέγες των σπιτιών του χωριού Σαχρσαμπ

Τα σπίτια του Σαχρσαμπ είναι κατασκευασμένα από ωμόπλινθους και οι στέγες τους είναι θολωτές. Η χρήση του ωμόπλινθου ως κύριου υλικού κατασκευής, πέρα από το ότι ήταν εύκολα διαθέσιμο υλικό, βοηθούσε στον φυσικό αερισμό και στη διατήρηση της δροσιάς μέσα στο κτίσμα. Επιπλέον, η ύπαρξη θολωτής στέγης σε θερμές και ξηρές περιοχές οφειλόταν στο ότι ο ήλιος χτυπούσε πάντα σε μία πλευρά της στέγης, με αποτέλεσμα να απορροφάται λιγότερη θερμότητα από το κτίριο.

Τα σπίτια του Σαχρσαμπ είναι κατά κύριο λόγο μικρά και απλά, αλλά τα μεγάλα σπίτια του χωριού διαθέτουν διακοσμήσεις από γύψο, μουκαρνάς (σταλακτίτες), καθώς και φυτικά αραβουργήματα. Τα σοκάκια του Σαχρσαμπ είναι σχεδιασμένα σε μορφή σκακιέρας και τα περισσότερα σπίτια είναι διώροφα.

Οικονομία του Σαχρσαμπ

Η υφαντική χαλιών είναι η σημαντικότερη χειροτεχνία αυτού του χωριού και οι γυναίκες του Σαχρσαμπ ασχολούνται με αυτήν στα σπίτια τους. Η γεωργία και η κτηνοτροφία αποτελούν τα άλλα κύρια επαγγέλματα του Σαχρσαμπ.

Οι ντόπιοι πιστεύουν ότι το χωριό Σαχρσαμπ στο παρελθόν ήταν τόπος φύλαξης και εκτροφής αλόγων και ότι οι αρχηγοί του χωριού ζούσαν από την εκτροφή αλόγων. Αν αυτή η εκδοχή είναι σωστή, κάποτε μέχρι και χίλια άλογα φυλάσσονταν μέσα στο κάστρο.

Ιστορία του κάστρου Σαχρσαμπ

Στο χωριό Σαχρσαμπ υπάρχουν αρχαίοι οικισμοί, όμοιοι με αυτούς σε πολλές άλλες περιοχές του Ιράν. Αυτοί οι οικισμοί ήταν περιτριγυρισμένοι από τείχη και παρατηρητήριους πύργους. Ανάμεσα σε τέτοιους οικισμούς κατασκευαζόταν ένα ισχυρό φρούριο (εργκ), μέσα στο οποίο εγκαθίστατο ο διοικητής ή ο άρχοντας. Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, το φρούριο του χωριού Σαχρσαμπ ήταν ένα από τα οικιστικά συγκροτήματα της αρχαίας Περσίας. Η δομή αυτού του φρουρίου μοιάζει με εκείνη του φρουρίου Μπαμ.

Εσωτερική άποψη του κάστρου Σαχρσαμπ, Αμπαρκού

Το κάστρο Σαχρσαμπ, όπως και τα σπίτια του χωριού, είναι κατασκευασμένο από ωμόπλινθους. Οι ιστορικοί το χρονολογούν στην εποχή των Σαφαβιδών (16ος αιώνας). Το κάστρο κατοικήθηκε για πολύ μεγάλο διάστημα. Κατά την εποχή των Κατζάρ (18ος αιώνας) ο πληθυσμός του κάστρου αυξήθηκε και τότε η έκτασή του επεκτάθηκε για να καλύψει τις ανάγκες αυτού του πληθυσμού. Στο κάστρο υπάρχουν τάφοι στους οποίους οι νεκροί δεν έχουν ταφεί στραμμένοι προς την Κίμπλα, σε αντίθεση με τις ισλαμικές παραδόσεις. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι το κάστρο πιθανότατα ανεγέρθηκε πάνω στα ερείπια ενός παλαιότερου οικοδομήματος που ανήκει στην προϊσλαμική περίοδο.

Αρχιτεκτονική του κάστρου Σαχρσαμπ

Η έκταση του κάστρου Σαχρσαμπ είναι 17.000 τετραγωνικά μέτρα και διαθέτει μια υψηλή κεντρική πύλη. Στις τέσσερις πλευρές του υπάρχουν οκτώ πύργοι φρουράς και, εκτός από ωμόπλινθο, σε ορισμένα σημεία έχουν χρησιμοποιηθεί πέτρα, ψημένο τούβλο και ξύλο. Στο εξωτερικό του κάστρου υπάρχουν ψηλά τείχη και στο εσωτερικό του δύο ομόκεντρα περιβόλια. Έτσι, συνολικά υπάρχουν 16 παρατηρητήριοι πύργοι σε όλο το κάστρο. Το επίπεδο αυτής της οχύρωσης είναι αξιοσημείωτο για την ασφάλεια του κάστρου.

Εκτός από τα κατοικήσιμα σπίτια, στο κάστρο υπήρχε αποθήκη δημητριακών και στάβλος για την φύλαξη των υποζυγίων. Η ύπαρξη αυτών των διαφορετικών τμημάτων δείχνει ότι μια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη και οργάνωση επικρατούσε στη ζωή των κατοίκων του.

Εθνική καταγραφή του κάστρου Σαχρσαμπ

Το κάστρο Σαχρσαμπ καταγράφηκε στον κατάλογο των εθνικών μνημείων του Ιράν το 2005 (1384 στο ιρανικό ημερολόγιο).